Godzilla

Ten artykuł dotyczy postaci Godzilli. Zobacz też: filmy z udziałem potwora wymienione w sekcji filmografia.

Rzeźba Godzilli w Tokio

Rzeźba Godzilli w Tokio (profil)

Godzilla lub Gojira (jap. ゴジラ, Gojira; wym. godźilla lub godźira, błędnie: godżilla) – fikcyjny gigantyczny potwór z serii japońskich filmów science-fiction wyprodukowanych przez wytwórnię Toho. Prawdopodobnie jest to najsłynniejszy japoński filmowy potwór (Kaijū) i jeden z najsłynniejszych filmowych potworów w całej historii kinematografii; jest też jednym z najpowszechniej znanych wytworów japońskiej kultury masowej.

Po raz pierwszy potwór pojawił się w filmie Gojira z 1954 r. (w Polsce wyświetlanym pod tytułem Godzilla - król potworów). W latach 1954-2004 pojawił się łącznie w 28 filmach wyprodukowanych przez wytwórnię Toho. W 1998 r. wytwórnia TriStar Pictures wyprodukowała film pod tytułem Godzilla, w założeniu remake filmu z 1954 r; jednak pojawiający się w filmie potwór znacznie różni się wyglądem i mocami od japońskiego oryginału - do tego stopnia, że wytwórnia Toho, aby podkreślić, że jest to potwór różny od Godzilli, zaczęła oficjalnie określać go mianem Zilla (ジラ, Jira). Oprócz występów filmowych, Godzilla pojawiał się też w japońskich serialach Zone Fighter i Godzilla Island, a także krótkim filmie Monster Planet of Godzilla, wyświetlanym w 1994 r. w parku rozrywki Sanrio Puroland^[1]; był też bohaterem dwóch amerykańskich seriali animowanych (z czego jeden, Godzilla: The Series, był kontynuacją filmu wytwórni TriStar, a występujący w nim potwór noszący imię Godzilli jest potomkiem potwora z tego właśnie filmu). Godzilla pojawił się też w kilku mangach oraz dwóch amerykańskich seriach komiksowych (jednej wydanej przez Marvel Comics w latach 70., drugiej wydanej przez Dark Horse Comics w latach 80. i 90.), a także w kilku amerykańskich powieściach wydanych przez wydawnictwo Random House.

Choć wygląd Godzilli zmieniał się z upływem lat, nieraz z filmu na film, podstawowy plan budowy jego ciała jest taki sam we wszystkich japońskich filmach. Godzilla przedstawiony jest w nich jako olbrzymi, pokryty ciemnoszarymi łuskami gad, poruszający się w pozycji wyprostowanej na dwóch tylnych kończynach, z silnymi kończynami przednimi, długim ogonem, ostrymi zębami i pazurami oraz kilkoma rzędami płyt kostnych na grzbiecie. Choć w różnych filmach podawano różne wytłumaczenia tego, skąd pochodzi, zawsze jest przedstawiany jako potwór z czasów prehistorycznych, a jego ataki na Japonię i niezwykłe moce, jakie posiada, są efektami użycia broni jądrowej.

Również jego relacje z ludzkością zmieniały się, często z filmu na film. W filmie z 1954 r. Godzilla był przedstawiony jako śmiertelne zagrożenie dla ludzkości, zwłaszcza dla Japonii, której miasta atakuje i niszczy, zabijając przy tym wielu ludzi. Potwór był metaforą obawy Japończyków przed atakiem jądrowym – nadciągał ze wschodu, jak B-29, który zrzucił bombę atomową na Hiroshimę. Część późniejszych filmów (np. pierwsze filmy z serii Shōwa, czy Godzilla, Mothra i Król Ghidorah: Wielka bitwa potworów) również przedstawia Godzillę w ten sposób. W innych filmach potwór jest swego rodzaju antybohaterem, wciąż groźnym dla ludzi, lecz zarazem walczącym z innymi zagrażającymi ludzkości potworami. W ostatnich filmach z serii Shōwa Godzilla jest przedstawiony jeszcze inaczej - jako antropomorficzny superbohater, przyjaciel ludzkości i jej obrońca przed innymi potworami.

[edytuj] Ciekawostka

Godzilla w pierwotnych planach miał być gigantyczną ośmiornicą. Jednak Iwao Mori przekonał Ishira Hondę, że lepsza będzie postać wielkiego jaszczura.

[edytuj] Geneza imienia

Nazwa Gojira (Godzilla) jest zlepkiem japońskich słów oznaczających wieloryba (kujira) i goryla (gorilla). Natomiast wersja międzynarodowa to połączenie słów god oraz zilla, co ma oznaczać boskiego jaszczura. Plotka o tym, że było to przezwisko pracownika TOHO nigdy nie została potwierdzona a i nie ma żadnych danych o takiej osobie.

[edytuj] Głos Godzilli

Przez bardzo długi czas jedną z najbardziej strzeżonych tajemnic Godzilli był dźwięk głosu potwora. Okazało się, że jest on stworzony za pomocą nasączonej w żywicy rękawicy, którą pocierano o struny kontrabasu. Źródłem pomysłu na głos godzilli był podobno dźwięk otwierania metalowej furtki prowadzącej do studia, w którym powstawał pierwszy film o legendarnym potworze.

[edytuj] Moce

• Zieje radioaktywnym snopem. Dodatkowo w serii Heisei i Millenium snop ten miał różną moc. (Niebieski snop - słabszy,różowawy - mocniejszy, czerwony - najsilniejszy).
• W serii Heisei, po tym jak Fire Rodan oddaje swoją energię potworowi, Godzilla potrafił atakować mocniejszym promieniem z pyska. Umiejętność tę widzimy tylko w 4 filmach: Godzilla kontra Mechagodzilla II, Godzilla kontra Kosmogodzilla, Godzilla kontra Destruktor,Godzilla: Ostatnia wojna. W Godzilla kontra Destruktor czerwony promień był wynikiem przegrzewającego się wewnętrznego reaktora Godzilli.
• Niebywała zdolność regeneracji i leczenia ran (super regenerator G-1),np.przebicie dłoni macką Biollante albo ucięcie grzebienia (patrz seria Millenium).
• W serii Showa godzilla zasysa elektryczność i wykorzystuje ją jako super magnes.

[edytuj] Filmografia

Seria Shōwa

1. 1954: Godzilla – król potworów (jap. Gojira), w 1956 roku Amerykanie wydają przerobioną wersję
2. 1955: Godzilla kontratakuje (jap. Gojira no gyakushū, ang. Godzilla Raids Again)
3. 1962: King Kong kontra Godzilla (jap. Kingu Kongu tai Gojira, ang. King Kong versus Godzilla)
4. 1964: Mothra kontra Godzilla (jap. Mosura tai Gojira, ang. Mothra versus Godzilla)
5. 1964: Ghidorah – trójgłowy potwór (jap. San daikaijū: Chikyu saidai no kessen, ang. Ghidorah the Three Headed Monster)
6. 1965: Inwazja potworów (jap. Kaijū daisenso, ang. Invasion of the Astro-Monster / Godzilla vs. Monster Zero)
7. 1966: Ebirah – potwór z głębin (jap. Gojira, Ebirā, Mosura: Nankai no daiketto, ang. Godzilla versus the Sea Monster)
8. 1967: Syn Godzilli (jap. Kaijūtō no kessen: Gojira no musuko, ang. Son of Godzilla)
9. 1968: Zniszczyć wszystkie potwory (jap. , ang. Destroy All Monsters)
10. 1969: Rewanż Godzilli (jap. Gojira-Minira-Gabara: Oru kaijū daishingeki, ang. Godzilla’s Revenge)
11. 1971: Godzilla kontra Hedora (jap. Gojira tai Hedorā, ang. Godzilla versus Hedorah)
12. 1972: Godzilla kontra Gigan (jap. Chikyū kogeki meirei: Gojira tai Gaigan, ang. Godzilla versus Gigan)
13. 1973: Godzilla kontra Megalon (jap. Gojira tai Megaro, ang. Godzilla versus Megaro)
14. 1974: Godzilla kontra Mechagodzilla (jap. Gojira tai Mekagojira, ang. Godzilla versus Mechagodzilla)
15. 1975: Powrót Mechagodzilli (jap. Mekagojira no gyakushū, ang. Terror of Mechagodzilla)

Seria Heisei

1. 1984: Godzilla (jap. Gojira, ang. Return of Godzilla)
2. 1989: Godzilla kontra Biollante (jap. Gojira tai Biorante, ang. Godzilla versus Biollante)
3. 1991: Godzilla kontra Król Ghidorah (jap. Gojira tai Kingu Gidorā, ang. Godzilla versus King Ghidorah)
4. 1992: Godzilla kontra Mothra (jap. Gojira tai Mosura, ang. Godzilla versus Mothra: Battle for Earth)
5. 1993: Godzilla kontra Mechagodzilla II (jap. Gojira vs. Mekagojira, ang. Godzilla versus Mechagodzilla II)
6. 1994: Godzilla kontra Kosmogodzilla (jap. Gojira tai Supesugojira, ang. Godzilla versus Spacegodzilla)
7. 1995: Godzilla kontra Destruktor (jap. Gojira tai Desutoroia, ang. Godzilla versus Destroyer)

Seria Millennium / Shinsei

1. 1999: Powrót Godzilli (jap. Gojira ni-sen mireniamu, ang. Godzilla 2000)
2. 2000: Godzilla kontra Megaguirus (jap. Gojira tai Megagirasu: Jii shōmetsu sakusen, ang. Godzilla versus Megaguirus)
3. 2001: Godzilla, Mothra i Król Ghidorah: Wielka bitwa potworów (jap. Gojira, Mosura, Kingu Gidorā: Daikaijū sōkōgeki, ang. Godzilla, Mothra and King Ghidorah: Giant Monsters All-Out Attack)
4. 2002: Godzilla kontra Mechagodzilla III (jap. Gojira × Mechagojira, ang. Godzilla X Mechagodzilla)
5. 2003: Godzilla: S.O.S. dla Tokio (jap. Gojira tai Mosura tai Mekagojira: Tōkyō S.O.S., ang. Godzilla, Mothra, Mechagodzilla: Tokyo S.O.S.)
6. 2004: Godzilla: Ostatnia wojna (jap. Gojira: FINAL WARS lub Gojira: Fainaru wōzu, ang. Godzilla: Final Wars)

Inne historie

1. 1969: Gorgo versus Godzilla – krótkometrażowy film amerykański, w którym Gorgo – zachodnia wariacja na temat Godzilli – walczy z japońskim potworem
2. 1973: Ryūsei ningen zōn (ang. Zone Fighter) – serial telewizyjny tokusatsu, w którym kilkakrotnie pojawia się Godzilla oraz dwa inne potwory znane z serii - King Ghidorah i Gigan; łącznie powstało 26 odcinków
3. 1978: The Godzilla Power Hour – amerykański cykl kreskówek
4. 1997-1998: Godzilla Island (jap. Gojira Airando) – serial telewizyjny, spin-off serii; łącznie powstało 256 odcinków
5. 1998: Godzilla – film amerykański
6. 1998: Godzilla: The Series – cykl amerykańskich kreskówek, stanowiący bezpośredni sequel pierwszego filmu
7. 2007: Always: Sunset on Third Street 2 - film japoński. Film otwiera krótka scena ataku Godzilli na Tokio; po chwili okazuje się jednak, że cały atak jest jedynie wytworem wyobraźni jednego z bohaterów filmu.
8. (?) Godzilla 3D to the Max (początek produkcji planowany na luty 2008 r.)

Nienakręcone filmy

1. 1957: Potwory z wulkanu
2. 1965: Frankenstein kontra Godzilla
3. 1972: Godzilla kontra Hitodah
4. 1972: Godzilla kontra Hedorah II
5. 1972: Godzilla kontra Redmoon
6. 1972: Powrót Króla Ghidory
7. 1972: Godzilla kontra potwory z kosmosu: Rozkaz obrony ziemi
8. 1977: Odrodzenie Godzilli
9. 1978: Godzilla kontra The Devil
10. 1978: Kosmogodzilla
11. 1978: Godzilla kontra The Gargantuas
12. 1980: Powrót Godzilli / Godzilla 3D
13. 1986: Godzilla II
14. 1991: Godzilla kontra King Kong
15. 1991: Godzilla kontra Mechani-Kong
16. 1992: Powrót Króla Ghidory
17. 1992: Godzilla kontra Gigamoth
18. 1995: Godzilla kontra Ghostgodzilla
19. 1995: Godzilla kontra Bagan
20. 2001: Godzilla, Anguirus, Varan: Wielka bitwa potworów

[edytuj] DVD

1. Godzilla Final Box, 2004 tylko Japonia
2. Godzilla: Ostatnia wojna (2004) - wydanie Monolith, Polska (dubbing angielski!)
3. Powrót Godzilli (1999) - VCD dołączone do CD Action 2002/09 (77)
4. 6x Godzilla - wydanie SPI, Polska :
   1. Godzilla kontra Biollante (1989)
   2. Godzilla kontra Król Ghidorah (dubbing angielski!) (1991)
   3. Godzilla kontra Mothra (dubbing angielski!) (1992)
   4. Godzilla kontra Mechagodzilla II (1993)
   5. Powrót Godzilli (dubbing angielski!) (1999)
   6. Godzilla kontra Megaguirus (2000)
5. 8x Godzilla - wydanie Media Service, Polska :
   1. Godzilla - król potworów (wersja amerykańska!) (1954)
   2. King Kong kontra Godzilla (1962)
   3. Godzilla kontra Mechagodzilla (wydane jako "Terror Mechagodzilli" !) (1974)
   4. Godzilla (wydane jako "Powrót Godzilli" !) (1984)
   5. Godzilla kontra Destruktor (1995)
   6. Godzilla, Mothra i Król Ghidorah: Wielka bitwa potworów (wydane jako "Wielka bitwa potworów") (2001)
   7. Godzilla kontra Mechagodzilla III (wydane jako "Powrót Mechagodzilli" !) (2002)
   8. Godzilla: S.O.S. dla Tokio (wydane jako "S.O.S. dla Tokio") (2003)
6. The Godzilla Collection (7 filmów) - Stany Zjednoczone. Wszystkie filmy w obu wersjach (oryginalna japońska i amerykańska)
   1. Godzilla - król potworów (1954)
   2. Godzilla kontratakuje (1955)
   3. Mothra kontra Godzilla (1964)
   4. Ghidorah - trójgłowy potwór (1964)
   5. Inwazja potworów (1965)
   6. Rewanż Godzilli (1969)
   7. Powrót Mechagodzilli (1975)

[edytuj] Gry

Wielka popularność potwora spowodowała stworzenie gier z monstrum na różnego typu konsole. Wymienić można między innymi takie tytuły jak:

1. Godzilla na konsolę NES
2. Godzilla na konsolę Game Boy
3. Godzilla - King of The Monsters na Segę oraz NES
4. Godzilla - Destroy All Monsters Melee na Xboxa
5. Godzilla - Save The Earth na Playstation 2 i XBox
6. Godzilla: Unleashed na Playstation 2 i Nintendo Wii

[edytuj] Zobacz też

• Gamera
• King Kong
• Yonggary
• Zilla
• Hogzilla

[edytuj] Przypisy

1. ↑ http://www.tohokingdom.com/tv/monster_planet_of_godzilla.htm

[edytuj] Linki zewnętrzne

• oficjalna japońska strona potwora
• Polskie strony
  • Godzilla & Team
  • Świat kaiju
• Inne strony
  • oficjalna międzynarodowa strona Godzilli na serwerze Atari
  • G-Fan – strona fanów Godzilli
  • kolejna strona fanów, zawiera sporo materiałów dodatkowych
  • Toho Kingdom – strona opisująca dokonania firmy
  • SciFi Japan - strona o japońskich filmach science-fiction, w tym tych z serii o Godzilli